چرا شرط بندی محتاطانه و گامبهگام اپل در هوش مصنوعی، دیگر چندان احمقانه به نظر نمیرسد.
- mehrdad.mot
- هوش مصنوعی

سالهاست که اپل به عنوان یکی از بزرگترین بازماندگان (و عقبماندگان) در مسابقه تسلیحاتی هوش مصنوعی متهم میشود. تردیدکنندگان استدلال کردهاند که فقدان یک استراتژی روشن هوش مصنوعی باعث شده اپل برتری خود را از دست بدهد، و تحلیلگران وال استریت نگران بودهاند که این شکاف ممکن است به فروش آیفون آسیب بزند.
حالا، این شرکت از چیزی رونمایی کرده که آن را بزرگترین عرضه هوش مصنوعی خود تا به امروز مینامد: Siri AI، که قابلیتهای خودکار جدیدی (با سوخت رسانی از طریق مشارکت با Google Gemini) را در هسته نرمافزار خود تعبیه میکند.
آیا این برای متوقف کردن حرف «باختن» اپل در مسابقه هوش مصنوعی کافی است؟
راستش را بخواهید، هیچ کس واقعاً نمیداند. اما خود این سوال ممکن است سوال اشتباهی باشد. سوال بهتر شاید این باشد: آیا مشتریان اپل واقعاً از این ویژگیها استفاده خواهند کرد و اگر استفاده کنند، آیا به کسبوکار اپل کمک خواهد کرد؟
قبل از پرداختن به آن سوال، باید توجه کنیم که اعلامیههای روز دوشنبه همچنین با یک نظر جالب از کریگ فدریگی، معاون ارشد مهندسی نرمافزار اپل، همراه بود.
فدریگی در سخنان خود گفت: «به نظر میرسد برخی با سرعت به جلو میتازند، ظاهراً هوش مصنوعی را به خاطر خود هوش مصنوعی دنبال میکنند، بدون توجه روشن به افرادی که – همه ما – که در نهایت قرار است به آنها خدمت کند. در اپل، ماموریت ما همیشه این بوده که پتانسیل فناوری پیشرفته را به محصولاتی مفید و شهودی برای همه تبدیل کنیم.»
نوعی سرپیچی نهچندان پنهان در اینجا به نمایش گذاشته شده است؛ هم پاسخی به انتقاد «عقبماندگی در هوش مصنوعی» به نظر میرسد، و هم تلاشی برای تصدیق احساسات عمیقاً دوگانه – و طبق برخی نظرسنجیها، فزاینده منفی – که بسیاری از مصرفکنندگان نسبت به صنعت هوش مصنوعی دارند. همچنین در شرایطی که آمریکاییها نگرانند هوش مصنوعی شغلهایشان را بگیرد و مغزشان را پوساند، این یک پیام زیرکانه است. اپل خود را به عنوان شرکت هوش مصنوعیای معرفی میکند که واقعاً طرف شماست.
با قضاوت از روی دموهای روز دوشنبه، آن موقعیتگیری محتوایی در پشت خود دارد. Siri اکنون میتواند اطلاعات دفن شده در اعماق صندوق ورودی یا تاریخچه پیامک شما را بیرون بکشد و اطلاعات مفید و پیشنهادات مفیدی بر اساس آن ارائه دهد. میتواند از چیزی که اپل «آگاهی از صفحه» (onscreen awareness) مینامد استفاده کند تا به شما زمینهای درباره آنچه به آن نگاه میکنید بدهد. و – با استفاده از Gemini – میتواند اطلاعات بهروز تقریباً فوری را از وب کشیده و مستقیماً به دستگاه شما تحویل دهد.
Siri همچنین برای کار یکپارچه در سراسر دستگاههای اپل طراحی شده است و انعطافپذیری بیشتری به کاربران میدهد. مانند سایر چتباتهای هوش مصنوعی، تاریخچه چت را ذخیره میکند تا کاربران بتوانند به مکالمات گذشته بازگردند.
اپل با ساخت قابلیتهای هوش مصنوعی در دستیار غیرجسمانی و اثیری خود، این پتانسیل را دارد که مزیت رقبایی را که اپلیکیشنهایشان فقط از طریق App Store خود اپل میتواند به کاربران برسد، بخورد. برای آن رقبا، داشتن هوش مصنوعی اپل در سطح سیستم عامل، تهدیدی معنادار برای مزیت توزیع آنهاست.
کلمه کلیدی در اینجا «پتانسیل» است، زیرا این نسخه از Siri تا اواخر امسال به عنوان یک نسخه بتا در اختیار مصرفکنندگان قرار نخواهد گرفت.
یک حکم نهایی باید منتظر بماند، اما آنچه در حال حاضر روشن است این است که اپل در حال انجام بهترین تلاش خود برای جذب مخاطبانش است – چه آنها در نهایت بپذیرند یا نه. اپل آشکارا یک شرکت سختافزاری است، و این بهروزرسانیها برای این طراحی شدهاند که آن سختافزار را به طور فزایندهای کاربرپسندتر و راحتتر کنند و کاربران را کمی بیشتر به دستگاههایشان چسبیده نگه دارند.
تضاد با رقبای آن آموزنده است و شاید مهمترین سیگنال در اعلامیههای روز دوشنبه برای هرکسی که نگاه میکند صنعت هوش مصنوعی واقعاً به کجا میرود. OpenAI را در نظر بگیرید که با وجود عرضه بهروزرسانیها با سرعتی بیامان، در تعریف اینکه واقعاً به چه کسی میفروشد، بین مصرفکنندگان و سازمانها سرگردان بوده است. یا Meta، که مبالغ هنگفتی را در هوش مصنوعی میریزد بدون توضیح روشنی از اینکه چگونه به کسبوکار هستهای تبلیغاتش متصل میشود.
رویکرد سنجیدهتر اپل در مقایسه شروع به بهینهتر به نظر میرسد – و از نظر مالی سالمتر. اپل در بیشتر موارد به یک استراتژی هوش مصنوعی پرسروصدا و با رشد انفجاری (gangbusters) نیاز نداشته است. در سهماهه گذشته فروش آیفون تاریخی را ثبت کرد. و با افزایش سوالات در مورد سودآوری و کاربرد واقعی هوش مصنوعی، اپل به طور قابل توجهی کمتر از رقبای خود هزینه میکند – تقریباً ۱۴ میلیارد دلار مخارج سرمایهای برای امسال برنامهریزی شده، در مقابل ۹۰۰ میلیارد دلار انباشتهشده توسط سایر غولهای فناوری – و در عین حال هنوز مقادیر زیادی درآمد کسب میکند. آن درآمد از خود صنعت هوش مصنوعی از طریق مالیات بر شرکتهای هوش مصنوعی که از App Store آن برای پلتفرم کردن اپلیکیشنهای خود استفاده میکنند، به دست آمده است.
به طور خلاصه، اپل کمتر هزینه میکند، بیشتر درآمد دارد، و اکنون مجموعهای از ویژگیهای هوش مصنوعی را عرضه کرده که – برای بسیاری از کاربران آیفون – قابل تشخیص (غیرقابل تمایز) از سایر اپلیکیشنهای هوش مصنوعی که از طریق App Store در دسترس آنهاست نخواهد بود. اگر این دقیقاً به عنوان «برنده شدن در مسابقه هوش مصنوعی» محسوب نشود، ممکن است هوشمندترین راه برای دویدن در آن باشد.